Nhiều công nhân không có tiền trả tiền thuê nhà đã bị chủ đuổi ra đường; nhiều người phải đi vay mượn hoặc cầm cố đồ đạc để có tiền sống qua ngày Trở lại Công ty Vina Haeng Woon Industry (quận 8- TPHCM) vào sáng 11-11, chúng tôi chứng kiến một cảnh tượng khá bi hài: Một tốp công nhân (CN) của công ty hì hụi giăng lưới bắt cá ở đoạn kênh gần đó. Thấy chúng tôi đến, anh Nguyễn Hoàng Minh, CN bộ phận hoàn thành, phân bua: “Không biết làm gì nên ra đây kéo lưới, mong kiếm được ít cá, tép đem bán kiếm tiền mua gạo”. Hết tiền, hết gạo Anh Minh cho biết vợ chồng anh làm cho công ty đã 5 năm. Từ hồi bà giám đốc bỏ trốn, đến nay anh cũng chưa tìm được việc làm mới trong khi vợ đang mang thai 3 tháng. Đứng gần đó, anh Dương Thanh Phúc, quê ở Vĩnh Long, góp chuyện: “Ở lại đây chờ nhận chế độ thì không biết tới chừng nào, nhưng muốn về quê cũng không có tiền về. Thôi thì đi giăng lưới kiếm chút rau, cháo qua ngày”. Thương tâm nhất là hoàn cảnh CN Võ Thành Tài. Chủ bỏ trốn, anh Tài xin đi làm thợ hồ công nhật. Mới làm hôm trước, hôm sau anh bị điện giật phải cấp cứu tại Bệnh viện Chợ Rẫy-TPHCM; đến hôm nay, mới qua giai đoạn nguy kịch. Vợ anh, chị Du Thị Mỹ Lợi, phải túc trực ở bệnh viện chăm sóc chồng. Chị Lợi buồn bã: “Chi phí thuốc men, cơm nước hằng ngày của ảnh phải trông chờ vào sự trợ giúp của gia đình. Chỉ tội đứa nhỏ, sắp tới chắc phải bỏ học vì không có tiền đóng học phí”. Ghé thăm phòng trọ của chị Huỳnh Thị Huệ (Sóc Trăng), chúng tôi không khỏi chạnh lòng. Mở nắp xô gạo, chỉ còn khoảng một lon sữa bò, cho chúng tôi xem, chị Huệ nói như mếu: “Cả tháng nay, mua chịu nhiều quá nên chủ tiệm tạp hóa không bán nữa. Bữa nay, mấy đứa nhỏ đói quá, tôi phải nài nỉ mãi họ mới bán thiếu cho chừng này. Không biết ngày mai ra sao?”. Ở Sóc Trăng, gia đình chị Huệ thuộc diện nghèo có sổ. Cùng chồng dắt díu 2 con nhỏ và một đứa cháu lên TPHCM tìm việc, họ hy vọng sẽ kiếm được miếng ăn. Không ngờ lại rơi vào bi kịch. Làm quần quật mấy tháng, chẳng có một đồng lương! “Hơn một tháng nay, tụi tôi phải chạy khắp nơi tìm việc làm mới, vừa tranh thủ chạy về công ty nghe ngóng tình hình lương bổng. Gần Tết rồi, nếu không đòi được nợ lương, chắc khỏi ăn Tết luôn!”. Anh Lê Văn Nhớ, CN Công ty TNHH Quang Sung Vina thở dài, khi chứng kiến cảnh các cơ quan chức năng quận Gò Vấp- TPHCM niêm phong tài sản của công ty vào sáng 12-11. Công nhân Dương Thanh Phúc (trái) và Nguyễn Hoàng Minh đang giăng lưới bắt cá kiếm sống qua ngày. Đây là tình cảnh của gần 200 CN Công ty Quang Sung Vina khi giám đốc công ty bỏ trốn. Dù may mắn tìm được việc làm mới, song tâm trạng của chị Đỗ Thị Xuyến luôn bất an: “Cứ 2-3 ngày, tụi tôi lại phải nghỉ việc để trở về công ty xem tình hình thế nào. Cứ đà này kéo dài, chắc bị đuổi việc mất thôi”. Lặng lẽ ở một góc sân với đôi mắt thâm quầng vì thiếu ngủ, nữ CN Lê Thị Thìn xót xa: “Tháng 7 và 8, chúng tôi phải làm quần quật, có khi đến 22 giờ. Vậy mà ông giám đốc lại bỏ trốn, không trả một đồng lương nào. Cơ quan chức năng kêu chúng tôi bình tĩnh và chờ đợi giải quyết quyền lợi, nhưng phải chờ tới bao giờ?”. Xuyến và Thìn dù sao cũng còn đỡ hơn các anh em tổ bảo vệ, bởi hơn 2 tháng qua, họ phải ở lại canh máy mà không được trả lương. Anh Nguyễn Thanh Sang, bức xúc: “CN còn đi kiếm việc làm mới, chứ tụi tôi thì phải chịu trận. Bảo quản tài sản không phải của mình mà không có lương thì lấy gì nuôi vợ con?”. Hiện nhiều CN không có tiền trả tiền thuê nhà đã bị chủ đuổi ra đường; nhiều người phải đi vay mượn hoặc cầm cố đồ đạc để có tiền sống qua ngày. Trả lương nhỏ giọt rồi... quỵt luôn! Tình cảnh của CN ở nhiều doanh nghiệp thường xuyên xảy ra tranh chấp khác cũng không khá hơn. Gặp chúng tôi cách đây vài ngày, một nữ CN ở phân xưởng II tại quận Gò Vấp của Công ty Đại Sáng Vina, bức xúc: “Từ hồi làm việc đến giờ, công ty không ký hợp đồng lao động, không đóng BHXH, BHYT. Tụi tôi phải làm tối mặt tối mũi nhưng tiền lương thì chủ cứ trả nhỏ giọt, khốn khổ trăm bề”. Việc chủ trả lương “nhỏ giọt”, sau đó quỵt luôn còn xảy ra tại Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Chánh Hưng (quận 8). Chị Lê Thị Thanh Trinh, làm việc cho công ty từ năm 2001 nhưng hằng tháng chỉ được nhận một phần tiền lương. Quá bức xúc, chị Trinh kiện ra tòa. Đến lúc đó, ông chủ tịch hội đồng thành viên của công ty mới cam kết trả khoản nợ lương 105 triệu đồng thành bốn đợt, nhưng rồi lại không thực hiện. Khi cơ quan thi hành án vào cuộc mới phát hiện công ty đã “biến mất”. Thế là công sức suốt 7 năm trời của chị Trinh đã mất trắng trong khi chị đang bụng mang dạ chửa. CN gửi đơn kêu cứu Sáng 11-11, CN Công ty Mido đã gởi đơn kêu cứu đến LĐLĐ huyện Hóc Môn-TPHCM. CN cho biết sau những lần xảy ra tranh chấp do nhập nhèm trong việc chuyển đổi quyền sở hữu doanh nghiệp, mới đây lãnh đạo công ty thông báo, nếu tình hình đơn hàng không cải thiện sẽ... tuyên bố phá sản! Tình hình này khiến tâm lý CN bất ổn, bởi công ty còn nợ BHXH hơn 900 triệu đồng. Lo ngại tranh chấp sẽ xảy ra, LĐLĐ huyện Hóc Môn đã có công văn khẩn gởi các cơ quan chức năng TP, đề nghị phúc tra tình hình thực hiện pháp luật lao động tại công ty và có biện pháp bảo vệ quyền lợi CN nếu xảy ra việc công ty phá sản.